Kentsel Dönüşümde Malikin Hakları: Riskli Yapı Sürecinde Yol Haritası

Deprem gerçeğiyle yüzleşen Türkiye’de kentsel dönüşüm, yalnızca teknik bir yenileme değil; malikin mülkiyet hakkını doğrudan ilgilendiren hukuki bir süreçtir. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, bu sürecin çerçevesini çizer. Her aşamada sahip olunan haklar bilindiğinde dönüşüm, bir mağduriyet değil güvenli bir yatırıma dönüşür.

Riskli yapı tespiti nasıl yapılır?

Bir yapının “riskli” sayılması için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nca lisanslandırılmış kuruluşlarca teknik inceleme yapılması gerekir. Tespit, maliklerden herhangi birinin başvurusuyla başlatılabilir. İnceleme sonucunda yapı riskli bulunursa durum tapu kütüğüne şerh edilir ve maliklere tebliğ olunur.

İtiraz hakkınızı unutmayın

Riskli yapı tespitine katılmayan malik, tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde ilgili müdürlüğe yazılı olarak itiraz edebilir. İtiraz, teknik heyetlerce yeniden değerlendirilir. Bu süre kritik önemdedir; kaçırılması hâlinde tespit kesinleşir.

Karar alma ve anlaşma süreci

Yapı riskli olarak kesinleştiğinde yıkım gündeme gelir. Bundan sonrası maliklerin ortak kararına bağlıdır: arsa payları esas alınarak, kanunda öngörülen çoğunlukla dönüşümün nasıl gerçekleştirileceğine (müteahhitle anlaşma, kat karşılığı inşaat vb.) karar verilir. Karara katılmayan maliklerin hisseleri bakımından kanun ayrı bir usul öngördüğünden, sürecin baştan doğru kurgulanması büyük önem taşır.

Kira ve taşınma yardımı

Süreç boyunca şartları sağlayan malik ve kiracılara kira yardımı ya da dönüşüm kredisi desteği sağlanabilir. Bu haklardan yararlanmak için başvuru sürelerine ve istenen belgelere dikkat edilmelidir.

Neden hukuki destek?

Kat karşılığı inşaat sözleşmesindeki tek bir cümle, yıllar sonra dairenizin metrekaresini, teslim tarihini ve gecikme tazminatınızı belirleyebilir. Sözleşmenin teslim süresi, gecikme cezası, iskân ve tapu devri şartları yönünden titizlikle incelenmesi olası mağduriyetlerin önüne geçer.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlı olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için hukuki destek almanız önerilir.